Για τη μετανάστευση

Άρθρο της Nathalie Vandystadt που δημοσιεύεται στην EUROPOLITIQUE, με τίτλο «Η Επιτροπή εξετάζει ακόμα την ελληνική και την ιταλική περίπτωση» αναφέρεται στη στάση των κρατών μελών στο θέμα της εφαρμογής των κοινοτικών οδηγιών σε θέματα μετανάστευσης και ασύλου.
Σημειώνεται ότι ενώ η απέλαση τριών Αφγανών από τη Γαλλία προς την Καμπούλ τη νύχτα της 20ης Οκτωβρίου προκάλεσε αντιδράσεις στο Παρίσι, ο αρμόδιος για θέματα μετανάστευσης Ευρωπαίος Επίτροπος Jacques Barrot, έκρινε ότι το Παρίσι έδρασε σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που επιβάλλει το κοινοτικό δίκαιο για περιπτώσεις επαναπατρισμού, οι οποίες προβλέπουν ταυτοποίηση των αιτούντων άσυλο και ύπαρξη εγγυήσεων για μη κίνδυνο της ζωής των μεταναστών που επαναπατρίζονται.
Το δημοσίευμα αναφέρεται στις περιπτώσεις της Ελλάδας και της Ιταλίας, υπογραμμίζοντας ότι η Επιτροπή δεν θα είναι το ίδιο επιεικής ως προς την ελληνική μεταναστευτική πολιτική, με αποτέλεσμα η χώρα να μην μπορέσει εντέλει να αποφύγει τη διαδικασία επί παραβάσει για μη συμμόρφωση με το κοινοτικό δίκαιο.
Σχετικά με την ιταλική πρακτική επαναπροώθησης των μεταναστών από τις ιταλικές ακτές προς τη Λιβύη, η Επιτροπή θα «υπενθυμίσει» στην Ιταλία τις κοινοτικές αρχές που πρέπει να γίνονται σεβαστές, ενώ παράλληλα ελπίζει ότι η Λιβύη θα συνεργαστεί με την Ε.Ε και τον ύπατο αρμοστή για τους πρόσφυγες του Ο.Η.Ε για τη διεκπεραίωση των αιτήσεων ασύλου προς την Ευρώπη στο έδαφος της, καταλήγει το δημοσίευμα.

Διαπραγματεύσεις ΕΕ - ΗΠΑ για το SWIFT

Παρά την κριτική που υπάρχει κυρίως στη Γερμανία, οι ΥΠΕΞ της Ε.Ε. εξουσιοδότησαν χθες την Προεδρία της Ένωσης να προχωρήσει σε διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για την πρόσβαση του αμερικανικού Υπουργείου των Οικονομικών σε δεδομένα για οικονομικές συναλλαγές. Η σχεδιαζόμενη συμφωνία πρόκειται να διασφαλίσει, ότι οι ΗΠΑ θα μπορούν και στη συνέχεια να χρησιμοποιούν τα ευρωπαϊκά δεδομένα του συστήματος Swift στον αγώνα εναντίον της τρομοκρατίας, παρά το γεγονός ότι τα δεδομένα αυτά θα διατίθενται μόνο στην Ευρώπη. Παράλληλα η συμφωνία πρόκειται να θεσπίσει κανόνες για την προστασία των δεδομένων και άλλες προϋποθέσεις. Η Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication (Swift) είναι μια εταιρεία που χρηματοδοτείται από τις Τράπεζες και έχει έδρα το Βέλγιο, μέσω της οποίας πραγματοποιείται ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ Τραπεζών για πληρωμές. Ήδη από το 2001 οι αμερικανικές αρχές έχουν πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα στο πλαίσιο του δικού τους προγράμματος Terrorist Finance Tracking Programme (TFTP).
Μέχρι τώρα η πρόσβαση σε αυτά τα δεδομένα στις ΗΠΑ πραγματοποιείται μέσω ενός Server που βρίσκεται στις ΗΠΑ. Η Swift χρησιμοποιεί για την προσωρινή αποθήκευση των δεδομένων πάντα δύο κέντρα υπολογιστών, τα οποία αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε Ολλανδία και ΗΠΑ αντίστοιχα. Μέχρι τα τέλη του έτους θα δημιουργηθεί ένα ακόμη τέτοιο κέντρο στην Ελβετία και μετά από αυτό οι ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ των ευρωπαϊκών Τραπεζών θα πραγματοποιούνται μόνο μέσω αυτών των δύο ευρωπαϊκών κέντρων. Η Swift αιτιολόγησε αυτή την ενέργεια με υφιστάμενους προβληματισμούς που αφορούν την προστασία των δεδομένων. Όμως η απόφαση της Ε.Ε. δείχνει, ότι αυτό δεν σημαίνει πως οι ΗΠΑ δεν θα έχουν πλέον πρόσβαση στα ευρωπαϊκά τραπεζικά δεδομένα. Αντίθετα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρούν λογική τη διάθεση αυτών των δεδομένων στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τον αρμόδιο Επίτροπο, Jaques Barrot, τυχόν διακοπή της πρόσβασης των ΗΠΑ στα δεδομένα θα ήταν «εξαιρετικά επικίνδυνη», επειδή η εξέταση των δεδομένων αυτών έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί δραστικό μέσο στον πόλεμο εναντίον της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Για τον λόγο αυτό η Ε.Ε. είναι πρόθυμη, να καταστήσει μελλοντικά δυνατή στις ΗΠΑ την πρόσβαση (μετά από σχετικό αίτημα) στο ολλανδικό κέντρο-Swift.
Το θέμα γίνεται περισσότερο πολύπλοκο εξαιτίας μιας ιδιαιτερότητας της Ε.Ε.: Σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο της Ένωσης, η σχεδιαζόμενη συμφωνία αποτελεί αρμοδιότητα των χωρών-μελών, οι οποίες πρέπει να την αποδεχθούν ομόφωνα. Εάν όμως ίσχυε η Συνθήκη της Λισαβόνας, η συμφωνία θα έπρεπε να επικυρωθεί από το Ευρωκοινοβούλιο. Για τον λόγο αυτό πρόκειται τώρα να γίνουν διαπραγματεύσεις για μια ενδιάμεση συμφωνία με περιορισμένη χρονική ισχύ -γίνεται λόγος για ένα έτος.- Εάν στο ενδιάμεσο διάστημα τεθεί σε ισχύ η Συνθήκη της Λισαβόνας, η τελική συμφωνία θα γίνει στη βάση των νέων κανόνων που θα ισχύσουν.
Μέσω της Swift ρέουν επίσης και δεδομένα για την πραγματοποίηση διεθνών τραπεζικών συναλλαγών από και προς της Ελβετία. Αντίθετα, οι τραπεζικές συναλλαγές στο εσωτερικό της χώρας πραγματοποιούνται μέσω του ελβετικού συστήματος SIC, στο οποίο όμως μερικές Τράπεζες έχουν πρόσβαση μέσα από το Swift. Προπάντων τα δεδομένα για διεθνείς τραπεζικές συναλλαγές που πραγματοποιούν Ελβετοί πελάτες υφίστανται ήδη στο Swift και για τον λόγο αυτό οι ΗΠΑ έχουν ήδη από τώρα πρόσβαση και θέλουν να τους επιτραπεί να τη διατηρήσουν και στο μέλλον μέσα από τη σχεδιαζόμενη συμφωνία με την Ε.Ε. Ο εκπρόσωπος της Ένωσης Ελβετικών Τραπεζών, Thomas Sutter, δήλωσε μετά από σχετική ερώτηση ότι η Ένωση των Τραπεζών της Ελβετίας έχει «αποξενωθεί» από τη στροφή που έκανε η Ε.Ε. σε αυτό το θέμα. Ωστόσο πρόσθεσε, ότι μέχρι τώρα δεν έχει γίνει γνωστή κάποια περίπτωση που να αποδεικνύεται ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν τα δεδομένα για κάτι άλλο και όχι για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.
Καμία αναζήτηση φοροφυγάδων
Το γεγονός ότι οι αμερικανικές αρχές, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001, απόκτησαν πρόσβαση στα δεδομένα Swift, έγινε δημοσίως γνωστό το 2006, πράγμα που προκάλεσε αναστάτωση σε μερικούς στην Ευρώπη. Ως προς αυτό το θέμα το αμερικανικό Υπουργείο των Οικονομικών προχώρησε σε μια σειρά μονομερών διαβεβαιώσεων και εγγυήσεων για την προστασία των δεδομένων. Μεταξύ άλλων υπογραμμίστηκε ότι οι πληροφορίες θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για τον πόλεμο εναντίον της τρομοκρατίας (και όχι για την ανακάλυψη φοροφυγάδων). Σε σχέση με την κριτική που άσκησαν υπέρμαχοι της προστασίας δεδομένων, ο Γερμανός Υφυπουργός Gloser τόνισε τη Δευτέρα στους δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες, ότι μέχρι τώρα η προστασία των δεδομένων βασιζόταν μόνο στις διαβεβαιώσεις και στις εγγυήσεις των ΗΠΑ, ενώ στο εξής θα μπορούν να ρυθμιστούν στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου. Η Γερμανία θα δώσει προσοχή στην τήρηση τριών σημείων, δηλαδή στη θέσπιση υψηλών στάνταρντς για την προστασία των δεδομένων, στη διασφάλιση νομικών δικαιωμάτων για τους πολίτες και στην ισχύ της συμφωνίας για σύντομο χρονικό διάστημα.

Neue Zürcher Zeitung

Το «Πρόγραμμα της Στοκχόλμης»

H Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε χθες ανακοίνωση, σχετικά με το «Πρόγραμμα της Στοκχόλμης» το οποίο αφορά τις δράσεις και τις προτεραιότητες της Ε.Ε. για το χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, κατά τη χρονική περίοδο 2010-2014, και το οποίο αναμένεται να υιοθετηθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον προσεχή Δεκέμβριο.
Το νέο αυτό πρόγραμμα πρόκειται να οργανωθεί στη βάση τεσσάρων σημαντικών προτεραιοτήτων, οι οποίες στηρίζονται σε συγκεκριμένες προτάσεις που στοχεύουν να καταστήσουν αποτελεσματικότερα και προσιτά στους πολίτες τα πλεονεκτήματα ενός ευρωπαϊκού χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.
1.Μια Ευρώπη δικαιωμάτων. Σύμφωνα με τον επίτροπο κ. Barrot ο χώρος της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης θα πρέπει πρωτίστως να συνιστά έναν κοινό χώρο προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων, στους κόλπους του οποίου ο σεβασμός του ατόμου και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, καθώς και άλλα δικαιώματα που εμπεριέχονται στη Χάρτα των θεμελιωδών δικαιωμάτων, θα αποκτούν ουσιαστική υπόσταση. Ειδικότερα, η προτεραιότητα αυτή αφορά στην προστασία της ιδιωτικής ζωής και των προσωπικών δεδομένων, αλλά και στην άσκηση των πολιτικών δικαιωμάτων των πολιτών, στην προξενική προστασία τους στο εξωτερικό, καθώς ακόμη και στη θέσπιση μιας κοινής ημερομηνίας για τη διεξαγωγή των ευρωπαϊκών εκλογών σε όλη την Ευρώπη.
2.Μια Ευρώπη δικαίου και δικαιοσύνης. Η προτεραιότητα αυτή σχετίζεται με τη δημιουργία και εφαρμογή μηχανισμών, οι οποίοι θα διευκολύνουν την πρόσβαση των πολιτών στη δικαιοσύνη (ο ιστοχώρος e-justice, αναμένεται έως το τέλος του 2009), ούτως ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους παντού στην Ε.Ε. και με τον τρόπο αυτό να επιλύονται αντιδικίες μικρής κλίμακας. Επιπλέον, αφορά στη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικαστικού χώρου και στην κατάργηση των ενδιάμεσων διαδικασιών (exequator), ώστε να διασφαλίζεται η εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων μεταξύ νομικών συστημάτων διαφορετικών κρατών-μελών, στην προώθηση μιας κοινής ευρωπαϊκής κατάρτισης και προγραμμάτων επιμόρφωσης δικαστών και εισαγγελέων, καθώς επίσης, και στη δυνατότητα ευκολότερης κυκλοφορίας πιστοποιητικών, ληξιαρχικών πράξεων ή συμβολαίων μεταξύ των κρατών της Ε.Ε., για την αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση των πολιτών.
3.Μια Ευρώπη που προστατεύει. Είναι απαραίτητο να αναπτυχθεί, επεσήμαναν ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής, μια στρατηγική για την εσωτερική ασφάλεια για την επιπλέον βελτίωση της προστασίας των πολιτών στους κόλπους της Ε.Ε. Η στρατηγική αυτή προϋποθέτει την ανάληψη δράσεων που σχετίζονται με την ενίσχυση της συνεργασίας των αστυνομικών και δικαστικών αρχών (πρόταση για τη δημιουργία ενός προγράμματος ‘Erasmus’ για αστυνομικούς και δικαστές), καθώς και την ανάληψη μιας περισσότερο αποφασιστικής και συντονισμένης δράσης έναντι της καταπολέμησης της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος.
4.Μια Ευρώπη αλληλεγγύης. Μια ακόμη σημαντική προτεραιότητα για το μέλλον, αφορά στην ενδυνάμωση και την εφαρμογή μιας πολιτικής μετανάστευσης και ασύλου, η οποία θα εγγυάται την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών, αλλά και μεταξύ των κρατών-μελών με τρίτες χώρες. Η πολιτική αυτή θα πρέπει να θεμελιώνει ένα σαφές και κοινό καθεστώς για τους νόμιμους μετανάστες, να δίνει έμφαση στους δεσμούς που συνδέουν τη μετανάστευση με τις ανάγκες της ευρωπαϊκής αγοράς, καθώς και να βελτιώνει τα ήδη υπάρχοντα μέσα αντιμετώπισης της παράνομης μετανάστευσης. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η ενίσχυση της Frontex, η δημιουργία ενός συστήματος ηλεκτρονικής καταγραφής εισόδου και εξόδου μεταναστών από και προς τα κράτη-μέλη της Ε.Ε., καθώς και η θέσπιση ενός καθεστώτος θεωρήσεων Schengen.
Όπως σημείωσε ο κ. Barrot οι προτάσεις αυτές πρόκειται να συζητηθούν στο ερχόμενο Συμβούλιο των αρμόδιων Υπουργών Εσωτερικών, ενώ θα συζητηθούν επίσης και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 12-13 Νοεμβρίου του 2009 και εν συνεχεία αναμένεται να υιοθετηθούν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου του 2009.
Ο κ. Barrot απαντώντας σε σχετικές δημοσιογραφικές ερωτήσεις διευκρίνισε ότι το καθεστώς θεωρήσεων Schengen θα επιτρέπει σε όποιους διαθέτουν την εν λόγω βίζα να κυκλοφορούν ελεύθερα σε όλα τα κράτη-μέλη που βρίσκονται στο χώρο Schengen, ενώ πρόσθεσε ότι «θα πρέπει να εξελιχθεί το ισχύον σύστημα έκδοσης θεωρήσεων, το οποίο στηρίζεται στην υπηκοότητα, προκειμένου να το αντικαταστήσουμε με ένα σύστημα αξιολόγησης ενδεχόμενης απειλής που μπορεί να αποτελεί ένα συγκεκριμένο άτομο. Επιθυμούμε να γνωρίζουμε καλύτερα ποιος ζητά την έκδοση βίζας», διευκρίνισε ο Επίτροπος.
Επίσης, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με την ενίσχυση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων και την παράνομη μετανάστευση, ο κ. Barrot σημείωσε ότι για το σκοπό αυτό είναι εξαιρετικής σημασίας η ενίσχυση του συντονιστικού ρόλου και των δράσεων του Frontex, μέσω μάλιστα και του περιφερειακού γραφείου του που σύντομα θα εγκαινιαστεί, ενώ παράλληλα προς αυτή την κατεύθυνση, θα συμβάλλει και το σύστημα ηλεκτρονικής καταγραφής εισόδου και εξόδου από και προς την Ε.Ε. Αναφορικά δε, με το ζήτημα του «επιμερισμού του βάρους» (burden sharing), ο κ. Barrot σημείωσε ότι αυτό πρόκειται να εφαρμοστεί σε «εθελοντική βάση».
Στο σημείο αυτό, ο πρόεδρος της Επιτροπής συμπλήρωσε ότι κατά τη χθεσινή του συνάντηση με τον Τσέχο Πρωθυπουργό Fischer, όπου συζητήθηκε η προετοιμασία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ιουνίου, ο κ. Barroso πρότεινε στον προεδρεύοντα του Συμβουλίου να συμπεριληφθεί το ζήτημα της παράνομης μετανάστευσης στην ατζέντα του Συμβουλίου.
Τέλος, ερωτηθείς κατά πόσο η θέσπιση μιας κοινής ημερομηνίας για τη διεξαγωγή των εκλογών σε όλη την Ευρώπη θα συνεισφέρει στον περιορισμό της αποχής από τις κάλπες, ο κ. Barroso υπογράμμισε ότι δεν είναι δυνατό να εξασφαλιστεί η αποφυγή της αποχής, ωστόσο, όπως επεσήμανε, «η διεξαγωγή ευρωεκλογών γύρω στις 9 Μαΐου (που είναι η επέτειος της «Ημέρας της Ευρώπης») θα σημαίνει ότι οι εκλογές αυτές είναι σαφώς ένα ευρωπαϊκό ζήτημα και όχι ένα εθνικό θέμα, όπως παρατηρήθηκε σε διάφορα κράτη-μέλη της Ε.Ε.».