Βουλγαρία-Συνάντηση του πρωθυπουργού με τον πρόεδρο της

Η υλοποίηση του έργου του αγωγού φυσικού αερίου "South Stream", βρέθηκε στο επίκεντρο της συνάντησης που είχε ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, Μπόικο Μπορίσοφ με τον επικεφαλής της Gazprom, Αλεξέι Μίλερ. Στη συνάντηση, σύμφωνα με ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου της βουλγαρικής κυβέρνησης, παρέστη και ο υπουργός Οικονομίας, Ενέργειας και Τουρισμού, Τράιτσο Τράικοφ.
Οι κ.κ. Μπορίσοφ και Μίλερ συζήτησαν, επίσης, το θέμα της προετοιμασίας των νέων συμβολαίων για την προμήθεια της Βουλγαρίας με φυσικό αέριο, αλλά και για τη διαμετακόμιση ποσοτήτων φυσικού αερίου μέσω της Βουλγαρίας.
Ο κ. Μπορίσοφ τόνισε, σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, πως η διαμετακόμιση του φυσικού αερίου, όπως είναι σχεδιασμένη, θα πρέπει να εξεταστεί σε σχέση με το έργο του αγωγού "South Stream", υπό μια "οπτική", που δεν θα δημιουργεί εμπόδια στα βουλγαρικά συμφέροντα.
Εξάλλου, ο κ. Μίλερ συναντήθηκε με τον πρόεδρο της Βουλγαρίας, Γκεόργκι Παρβάνοφ, ανακοίνωσε το Γραφείο Τύπου της Προεδρίας. Οι δύο άνδρες συζήτησαν το θέμα του αγωγού "South Stream", καθώς και το θέμα των νέων συμβολαίων παράδοσης φυσικού αερίου στη Βουλγαρία.
Ο κ. Παρβάνοφ - σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση - ήγειρε το θέμα μιας πολιτικής συμφωνίας, βάσει της οποίας τα νέα συμβόλαια θα πρέπει να υπογραφούν απευθείας μεταξύ των αρμόδιων βουλγαρικών και ρωσικών εταιριών. Από την πλευρά του, ο κ. Μίλερ επιβεβαίωσε πως η Ρωσία είναι σύμφωνη να διαπραγματευθεί απευθείας.
Σχετικά με τη βουλγαρική συμμετοχή στο έργο του South Stream, η ρωσική πλευρά εξέφρασε την ετοιμότητά της, ως προς την προστασία των βουλγαρικών συμφερόντων, στη διάρκεια υλοποίησης του έργου.
Εξάλλου, σε συνάντηση με την επιτροπή ενέργειας και υδάτινων πόρων (SEWRC), επισημάνθηκε πως η κατά 100% θυγατρική της Gazprom, η Gazprom Marketing & Trading (GM & T) με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, καταθέτει αίτηση για την απόκτηση άδειας εμπορίας ηλεκτρικής ενέργειας στη Βουλγαρία.
Ο εκπρόσωπος της GM & T, Μπόγκνταν Πρέντα, εξήγησε πως η εταιρία καταθέτει την αίτηση για την απόκτηση άδειας, διάρκειας 20 ετών και πως ο αρχικός όγκος της ηλεκτρικής ενέργειας θα είναι 50 εκατ. MWh ετησίως.
Η Gazprom σκοπεύει να αναπτυχθεί σε έναν παγκόσμιο, βασικό "παίκτη" ηλεκτρικής ενέργειας και η επέκτασή της στις αγορές της ανατολικής Ευρώπης, αποτελεί ένα βασικό τμήμα της σχετικής πολιτικής της, επισημαίνεται σε ανακοίνωση της εταιρίας.

Ρωσο -Τουρκικά ενεργειακά

Ανταπόκριση από την Άγκυρα του πρακτορείου UPI, με τίτλο “Moscow defends energy ties with Turkey”, αναφέρεται στις δηλώσεις Ρώσων αξιωματούχων ότι η Τουρκία είναι αυτή που θα αποφασίσει την έκταση της συνεργασίας της με την Ρωσία στον ενεργειακό τομέα. Το 60% των αναγκών της Τουρκίας καλύπτονται από την μονοπωλιακού χαρακτήρα ρωσική εταιρία Gazprom, αναφέρει η ανταπόκριση. Ταυτόχρονα, η Τουρκία προσπαθεί να ισχυροποιηθεί ως κράτος στο πεδίο της μεταφοράς ενέργειας, φιλοξενώντας στο έδαφος της μερικά από τα μεγαλύτερα έργα μεταφοράς φυσικού αέριου και πετρελαίου. Σε αυτά συμπεριλαμβάνεται η συμφωνία για ένα τμήμα του ρωσικού αγωγού φυσικού αερίου South Stream. Εκτός του South Stream η Ρωσία επιδιώκει να εγκαταστήσει στην Τουρκία και πυρηνικό εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας.

Τι τρέχει με τον Έλληνο – Βουλγαρικό αγωγό φυσικού αερίου;

Με τίτλο «Νάρκες στη διασύνδεση των δικτύων φυσικού αερίου της Βουλγαρίας και της Ελλάδας», η εβδομαδιαία εφ. ΜΠΑΝΚΕΡ αναφέρει τα εξής:

«Η εκτελεστική διευθύντρια του Βουλγαρικού Ενεργειακού Ομίλου (Bulgarian Energy Holding), Γκαλίνα Τόσεβα, υπέγραψε στις 14 Ιουλίου άλλο ένα μνημόνιο κατανόησης, αυτή τη φορά με την ελληνική ΔΕΣΦΑ. Το μνημόνιο προβλέπει ότι η Βουλγαρία θα μπορεί να χρησιμοποιεί τον ελληνικό τερματικό σταθμό υγροποιημένου αερίου στη Ρεβυθούσα, όπως και τη διασύνδεση Τουρκίας – Ελλάδας. Δεν είναι σαφές τι ήταν εκείνο που επέβαλε την υπογραφή αυτού του μνημονίου, καθώς στα θέματα αυτά είχε επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ της ΔΕΣΦΑ και της Bulgartransgaz ήδη από τον περασμένο Ιανουάριο, οπότε και υπεγράφησαν οι σχετικές εμπορικές συμφωνίες.
Μία ημέρα πριν την λήξη της τελικής προθεσμίας (15 Ιουλίου) για την κατάθεση των απαραίτητων αιτήσεων και δικαιολογητικών για την αποδέσμευση των 45 εκατ. ευρώ, που θα διατεθούν από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ανασυγκρότησης για την κατασκευή της διασύνδεσης των δικτύων μεταφοράς αερίου της Βουλγαρίας και της Ελλάδας, οι δύο χώρες έσπευσαν να υπογράψουν μνημόνιο για την κατασκευή της. Το έγγραφο για τον αγωγό Κομοτηνή- Ντιμίτροβγκραντ-Στάρα Ζαγκόρα, όπως και τα έγγραφα σχετικά με την διάθεση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, υπογράφηκαν στη Σόφια από τον Βουλγαρικό Ενεργειακό Όμιλο, της ελληνική ΔΕΠΑ και την ιταλική Edison.

Το 2007 οι δύο αυτές ξένες εταιρείες ίδρυσαν μεικτή εταιρεία, με την επωνυμία “Poseidon”, η οποία θα κατασκευάσει τον αγωγό που θα μεταφέρει φυσικό αέριο από την Τουρκία, μέσω της Ελλάδας, προς την Ιταλία. Ο αγωγός αυτός, που θα έχει τη δυνατότητα μεταφοράς 10 δισεκ. κ.μ. φυσικού αερίου ετησίως, ονομάστηκε TGI, αλλά είναι γνωστός και ως “μίνι Nabucco”, επειδή στην Τουρκία και στην Ανατολική Ελλάδα οι διαδρομές των δύο αγωγών συμπίπτουν, αλλά και επειδή, σύμφωνα με τα σχέδια, το αέριο για τους δύο αγωγούς θα προέρχεται από τα ίδια κοιτάσματα. Σε αντίθεση με τον Nabucco, όμως, ο αγωγός TGI βρίσκεται σε αρκετά προχωρημένη φάση – τμήματά του ολοκληρώνονται σταδιακά και αναμένεται ότι ο αγωγός θα φθάσει στην Ιταλία το 2012. Ήδη έχουν συμφωνηθεί και οι πρώτες ποσότητες αερίου από το κοίτασμα «Σαχ Ντενίζ 1» στο Αζερμπαϊτζάν. Για την κατασκευή αυτού του αγωγού η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διέθεσε 100 εκατ. ευρώ.

Στο υπογραφέν μνημόνιο προβλέπεται η σύσταση μεικτής εταιρείας – με εξ ημισείας συμμετοχή του Βουλγαρικού Ενεργειακού Ομίλου και της εταιρείας “Poseidon” – η οποία θα αναλάβει την κατασκευή, νομή και εκμετάλλευση του αγωγού Κομοτηνή-Ντιμίτροβγκραντ-Στάρα Ζαγκόρα. Σύμφωνα με τον διευθυντή της ΔΕΠΑ, Α. Παπαγεωργίου, αρχικά ο αγωγός θα μεταφέρει 1 δισ. κ.μ. ετησίως, ωστόσο η χωρητικότητά του θα είναι 3 έως 5 δισ. κ.μ. “Πρώτος στόχος μας είναι να ενισχύσουμε τον ρόλο των προμηθειών από το Αζερμπαϊτζάν προς την Ευρώπη. Μπορούμε να πουλάμε αέριο και σε γειτονικές της Βουλγαρίας χώρες”, διευκρίνισε ο κ. Παπαγεωργίου. “Η μεικτή εταιρεία θα καταχωρηθεί στη Βουλγαρία”, πρόσθεσε η εκτελεστική διευθύντρια του Βουλγαρικού Ενεργειακού Ομίλου, Γκαλίνα Τόσεβα. Αργότερα θα καταχωρηθεί και η εμπορική εταιρεία, η οποία θα εξασφαλίζει τις προμήθειες και το εμπόριο του αερίου, που θα μεταφέρεται μέσω του αγωγού. Σύμφωνα με προκαταρκτικούς υπολογισμούς, το κόστος του έργου ανέρχεται σε 120 εκατ. ευρώ, από τα οποία 45 εκατομμύρια θα διατεθούν από την ΕΕ και τα υπόλοιπα 75 εκατομμύρια θα εξασφαλίσουν ισόποσα οι εταίροι στην μεικτή εταιρεία. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Bulgargaz επέλεξε την βρετανική εταιρεία συμβούλων Jacobs Consultancy για την εκπόνηση της προκαταρκτικής μελέτης. Η ανάδοχος εταιρεία θα επιλεγεί μετά από διαγωνισμό, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Η κατασκευή του αγωγού πρέπει να αρχίσει πριν τα τέλη του 2010, κάτι που αποτελεί όρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για να διαθέσει την επιδότηση. “Το σχέδιο έλαβε ώθηση μετά την κρίση του φυσικού αερίου τον περασμένο Ιανουάριο, από την οποία επλήγη περισσότερο η Βουλγαρία, καθώς υπολογίζει μόνο σε ρωσικό αέριο και μόνο από έναν αγωγό διέλευσης”, εξήγησε η κ. Τόσεβα. Ο υποδιευθυντής της ιταλικής Edison, Ρομπέρτο Πότι, δήλωσε από την πλευρά του ότι σκοπός είναι, πέρα από την διαφοροποίηση των προμηθειών, η Βουλγαρία και η Ελλάδα να μπορούν να εξάγουν αέριο και σε τρίτες χώρες, μέσω του δικτύου της Bulgartransgaz. Δυνατότητες υπάρχουν για εξαγωγή φυσικού αερίου και προς τη Ρουμανία, εφόσον κατασκευαστεί η διασύνδεση των δικτύων αερίου Βουλγαρίας-Ρουμανίας.

Ωστόσο, σύμφωνα με εμπειρογνώμονες, στο έργο αυτό υπάρχουν ορισμένες νάρκες. Η πρώτη σχετίζεται με το κόστος του. Για να ρεύσει αέριο από την Κομοτηνή προς τα βουλγαρικά σύνορα, θα πρέπει να κατασκευαστεί ξεχωριστός σταθμός συμπίεσης, ο οποίος θα κοστίσει τουλάχιστον 100 εκατ. ευρώ. Αυτό το ποσό για την ώρα δεν περιλαμβάνεται στο σχεδιασμό. Πιθανότατα θα προστεθεί αργότερα, αλλά παραμένει άγνωστο ποιος θα το πληρώσει. Το άλλο ερωτηματικό έχει να κάνει με τις ποσότητες αερίου. Ο αγωγός θα ξεκινήσει μεταφέροντας το 1 δισ. κ.μ. που έχουν συμφωνηθεί σε αυτή τη φάση με το Αζερμπαϊτζάν, μία ποσότητα που μνημονευόταν ως βουλγαρική ποσόστωση στον αγωγό Nabucco. Γνώστες του θέματος ισχυρίζονται ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν υπάρξει συνομιλίες με το Μπακού για την αύξηση αυτής της ποσότητας. Επίσης, δεν υπάρχουν συμφωνίες με άλλους δυνητικούς προμηθευτές. Οι ποσότητες που πρέπει να εξασφαλίσει η Βουλγαρία μέχρι το 2014 (όταν θα ξεκινήσει ο Nabucco) είναι σημαντικές – τουλάχιστον 2,5 δισ. κ.μ. για τον Nabucco και άλλα 3 δισ. κ.μ. για τη νέα διασύνδεση με την Ελλάδα.

Το σοβαρότερο πρόβλημα, όμως, σχετίζεται με το γεγονός ότι ο αγωγός Κομοτηνή- Ντιμίτροβγκραντ θα είναι αντιστρέψιμης ροής, δηλαδή θα παρέχει και τη δυνατότητα μεταφοράς ρωσικού αερίου προς την Ελλάδα. Αν μετά το 2014 δεν μείνουν γι’ αυτόν ελεύθερες ποσότητες αερίου από την περιοχή της Κασπίας, θα υπολειτουργεί ή θα μεταφέρει ρωσικό αέριο προς τις ανατολικές περιοχές της Ελλάδας. Αυτό θα μειώσει τις τιμές για τους καταναλωτές στην Ελλάδα και για την προμηθεύτρια εταιρεία Gazprom, αλλά θα ζημιώσει οικονομικά τη βουλγαρική πλευρά, διότι τότε θα υπολειτουργεί το τμήμα του αγωγού από το Ιχτιμάν έως το Πετρίτσι και, επομένως, η χώρα θα χάσει τέλη διέλευσης. Το ενδεχόμενο αυτό είναι κάθε άλλο παρά απίθανο. Όπως δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής της Edison, Ουμπέρτο Κουατρίνο, τον οποίο επικαλείται το Reuters, οι προμήθειες προς τη Βουλγαρία μέσω του αγωγού TGI θα ξεκινήσουν το 2015, δηλαδή όταν ο Nabucco θα είναι γεγονός».

Ο Πούτιν ζητά παρέμβαση Καραμανλή για τον South Stream...

Σε μια κρίσιμη για την ενεργειακή επάρκεια της χώρας μας (αλλά και της Ευρώπης) στιγμή, η Μόσχα απέρριψε με κατηγορηματικό τρόπο και με σκληρές εκφράσεις το «παιχνίδι» το οποίο επιχείρησε να παίξει ο βούλγαρος πρωθυπουργός Σεργκέϊ Στάνισεφ, που ουσιαστικά ζήτησε την επανεξέταση ορισμένων «όρων» της Gazprom προκειμένου η χώρα του να μην δεχθεί την μήνι των ΗΠΑ αλλά και να τη διαφυλάξει από «αποικιακού» τύπου συμβάσεις με τον ρωσικό κολοσσό. Αυτή η πολιτική επιλογή της Σόφιας φέρνει την Ελλάδα σε δυσχερή θέση σχετικά με τους ρωσικούς αγωγούς και είναι ο λόγος για τον οποίο ο Βλαντίμιρ Πούτιν κάλεσε χθες στο τηλέφωνο τον Κ. Καραμανλή. Προκειμένου να τον ενημερώσει προσωπικά για τις τελευταίες εξελίξεις -καθώς σαν συνεταίρος έχει κάθε λόγο να θέλει να γνωρίζει- αλλά και για να μάθει πρώτα τη ρωσική άποψη .

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Μαξίμου, «τηλεφωνική επικοινωνία διάρκειας 20 λεπτών είχε σήμερα το απόγευμα ο πρωθυπουργός Κ Καραμανλής με τον Πρωθυπουργό της Ρωσικής Ομοσπονδίας κ. Β. Πούτιν, κατά την οποία οι δύο ηγέτες συζήτησαν για την ήδη πολύ στενή συνεργασία ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Ρωσία, την οποία ο Έλληνας Πρωθυπουργός χαρακτήρισε «μεγάλο φίλο και στρατηγικό εταίρο». Αντίστοιχα, ο κ.Πούτιν υπογράμμισε και τη σημασία που αποδίδει η ρωσική πλευρά στις έλληνο-ρωσικές σχέσεις και τη βούλησή της για περαιτέρω διεύρυνση και εμβάθυνση.
Οι κ.κ. Πούτιν και Καραμανλής συμφώνησαν ότι η συνεργασία αυτή ενισχύεται ακόμη περισσότερο στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του ΟΑΣΕ, κατά τη διάρκεια της οποίας η στήριξη και οι εποικοδομητική στάση της ρωσικής πλευράς στην επίλυση των εκκρεμών ζητημάτων που απασχολούν τον οργανισμό έχει κομβική σημασία.
Η συζήτηση των δύο Πρωθυπουργών επικεντρώθηκε σε θέματα ενέργειας. Ο κ. Καραμανλής εξέφρασε τη βούληση της ελληνικής πλευράς να συνεχιστεί η έλληνο-ρωσική συνεργασία στον πρωτευούσης σημασίας ενεργειακό τομέα, καθώς και την ικανοποίησή του για την πορεία των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΔΕΣΦΑ και GAZPROM για τον αγωγό SOUTHSTREAM.
Για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων αυτών, ο κ. Καραμανλής διαβεβαίωσε τον κ. Πούτιν ότι η ελληνική πλευρά θα λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα.
Σχετικά με τον αγωγό Μπουργκάς - Αλεξανδρούπολης, o Έλληνας Πρωθυπουργός υπογράμμισε τη σημασία της επικαιροποίησης της σχετικής μελέτης, ενώ οι δύο ηγέτες εξέφρασαν τη βεβαιότητα ότι η υλοποίηση του έργου θα προχωρήσει βάσει του υπάρχοντος χρονοδιαγράμματος».

Η κρίση στις Βούλγαρο-ρωσικές σχέσεις στον ενεργειακό τομέα άρχισε με την άρνηση του Πούτιν να συμμετάσχει στην Σύνοδο της Σόφιας για την Ενέργεια καθώς λίγες ημέρες πριν η Σόφια έκανε γνωστό ότι διαφωνεί με τη ρωσική άποψη να χρησιμοποιηθεί το υφιστάμενο δίκτυο της χώρας για τη μεταφορά φυσικού αερίου του South Stream, θα προκαλούσε προβλήματα στη μεταφορά φυσικού αερίου προς τις γειτονικές χώρες, στερώντας παράλληλα από τη Σόφια τη δυνατότητα εναλλακτικών προμηθειών. Ταυτόχρονα υποστήριξε ότι η ενδιάμεση εκδοχή της χρήσης μέρους του υφιστάμενου δικτύου θα πρέπει να ρυθμίζεται από ξεχωριστή συμφωνία διέλευσης, η δε μεταφορά του φυσικού αερίου θα πρέπει να γίνεται έναντι της καταβολής τελών διέλευσης.

Αλλά και στη Μόσχα ο βούλγαρος πρωθυπουργός έφτασε έχοντας στις βαλίτσες του τρεις όρους για να ολοκληρωθεί η σχετική συνεργασία: ο αγωγός να είναι βουλγαρική ιδιοκτησία, να υπάρχει απευθείας συμφωνία μεταξύ Gazprom - Bulgargaz χωρίς μεσάζοντες και να μην μειωθούν οι ποσότητες φυσικού που παρέχονται μέσω του παλαιού αγωγού. Επίσης, η Βουλγαρία ζητά, σε περίπτωση που η παροχή φυσικού αερίου διακοπεί για οποιονδήποτε λόγο, η Ρωσία να αναλάβει την υποχρέωση να εξασφαλίζει υγροποιημένο αέριο ή άλλες προμήθειες μέσω της Ελλάδας ή της Τουρκίας.

Η Μόσχα από την πλευρά της αρνείται να κάνει πίσω σχετικά με τη συμμετοχή της Gazprom στα βουλγαρικά δίκτυα φυσικού αερίου που θα αναπτυχθούν ενώ όπως ήταν αναμενόμενο δεν καλοβλέπει τη Βουλγαρική επιθυμία για συμμετοχή στον αγωγό Nabucco, ανταγωνιστικό των ρωσικών, ιδιαίτερα μετά τη διακηρυχθείσα επιθυμία του προέδρου του Τουρκμενιστάν να χορηγήσει τις απαραίτητες ποσότητες φυσικού αερίου για τη λειτουργία του.

Στη σύγκρουση αυτή, που δεν είναι Ελληνική, γίνεται σαφές ότι αν δεν βρεθεί λύση θα κληθούμε κι εμείς να πληρώσουμε τα σπασμένα. Γι αυτό κι ο Βλ. Πούτιν ζητά τώρα την παρέμβαση Καραμανλή ώστε να υπάρξει μια λύση, πριν φθάσουν τα πράγματα στα άκρα, όπως επιδιώκουν ορισμένες τρίτες χώρες. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες του ΔΡΑΓΟΥΜΑΝΟΥ, δεν αποκλείεται μέσα στον Μάιο να υπάρξει μια τριμερής συνάντηση, Πούτιν, Καραμανλή, Στάνισεφ, που θα βάλει τέλος στις διαφωνίες ή στα σχέδια του South Stream..